Türkiye’de yaşanan ekonomik kriz vatandaşı da borç batağına sürükledi. Borçlarını ödeyemeyenler ise böbreklerini satışa çıkarıyor. İnternet artık satılık böbrek pazarı oluşmuş durumda.
Türkiye’de organ bağışı oranını yetersizliği nedeniyle 23 bin hasta böbrek nakli bekliyor. Kadavradan nakil bekleyen her 100 kişiden sadece üçü bu imkâna sahip. Durumun böyle olması hastaları kimi zaman yasadışı yollara itiyor.
Yaşayabilmek için İran, Hindistan gibi ülkelere giderek nakil şansı arıyor. Öte yandan yasak olmasına rağmen internet, böbreğini sattığını söyleyenlerin ilanlarıyla dolu. Organ satmanın, almanın ve nakletmenin yasal olmadığı bir ortamda ilanlara yasal takip uygulanmaması dikkat çekiyor.
Geçen hafta İstanbul Sultangazi’de otobüs duraklarına “Acil satılık böbrek” ilanı yapıştıran kişi, maddi imkansızlık nedeniyle bu yola başvurduğunu söylemişti.
BirGün’de yer alan habere göre internette ve Facebook’ta buna benzer çok sayıda ilan var. Böbrek arayanların ve satanların bir araya geldiği yasadışı platformlar oluşmuş.
Sayfada, “Böbrek ve karaciğer arayan veya bağışlamak isteyen herkes özelden mesaj atabilir veya duvardan paylaşımda bulunabilir. Tüm hastalarımıza acil şifalar dileriz” yazılı bir ilan var. Altındaysa üç binin üzerinde yorum. Kimi bir umut böbrek arıyor, kimiyse borcunu kapatma derdinde böbreğini satmak istiyor.
İlan sahibi, borçlarından kurtulmak için böyle bir yol bulduğunu belirterek; “Maddi olarak kesin bir aralığım yok, borçlarımdan kurtulsam yeter. Sürecin, nasıl işlediğine dair de bir bilgim yok” dedi.
Bir başka ilan sahibiyse, “250 bin liraya böbreğimi veririm. Sağlıklıyım, spor yapıyorum, alkolüm yok sigarayı arada içiyorum” ifadelerini kullandı. Söz konusu Facebook grubunda böbrek satacak kişilerin borcu olmaması gerektiğinden de söz ediliyor. Bu noktayı sorduğumuzda “Borcunuz varsa etik kuruldan geçemezsiniz” deniliyor.
Organlarını satanlar “En büyük sıkıntı etik kurulu aşamamak. Ancak bazı kişiler para karşılığı bu sorunu çözeceklerini söylüyor” dedi. Durum, yasadışı yollardan organ satışının mümkün olduğunu kuşkusunu da artırıyor.
