Ekonomi yönetimi faiz kararları nedeniyle TL’yi tarihin en kötü seviyelerine taşımıştı.
Faizi artırmamak için Dövize Endeksli Mevduat (DEM) sistemiyle kur ateşini frenlemeye çalışan ekonomi yönetimi, hazineyi üstesinde gelemeyeceği kadar ağır bir borç yüküyle karşı karşıya bırakabileceği yönünde eleştirildi. Ekonomist İbrahim Turhan, Merkez Bankası’nın DEM’in açıklandığı gün iç varlıklarında yaşanan ani yükselmeye dikkat çekerek uyardı: Bu düzeylere 1994-2001 krizleri döneminde gelinmişti
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın “Vatandaşlarımızın dövize geçmesine ihtiyaç kalmayacak” sözleriyle duyurduğu düzenlemeyle Türkiye bankacılık sistemi Dövize Endeksli Mevduat (DEM) sistemine geçti. İktidarın kurdaki yangına karşı devreye aldığı sistemle ilgili muhalefet ve ekonomi uzmanları ‘hiperenflasyon’ uyarısında bulundu.
Merkez Bankası eski yöneticisi Uğur Gürses’in Dövize Endeksli Mevduat sisteminin açıklandığı gece ve ertesi günün sabahında MB’nin arka kapı yollarına başvurarak döviz kurunu düşürmek 7 milyar dolar sattığını ortaya çıkarmıştı. Bu gelişmenin ardından Borsa İstanbul eski Yönetim Kurulu Başkanı ve Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası eski Başkan Yardımcısı Gelecek Partili İbrahim Turhan da 11 Kasım’da 230,9 milyar TL olan Merkez Bankası iç varlıklarının 21 Aralık’ta 480,4 milyara yükselmesine dikkat çekti. İbrahim Turhan, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda Merkez Bankası’nın görülmemiş bir şekilde para bastığına işaret etti.
Merkez Bankası’nın dolar cinsinden analitik bilançosunu paylaşan Turhan, “USD cinsinden Merkez Bankası’nın analitik bilançosundaki net döviz pozisyonu. Yabancı para varlıklar – Döviz borçları farkı. TCMB bilanço içinde açık pozisyona düşmüş. Muhasebe terimiyle “kırmızı bakiye” veriyor” uyarısında bulundu.
USD cinsinden Merkez Bankası’nın analitik bilançosundaki net döviz pozisyonu.
Yabancı para varlıklar – Döviz borçları farkı.
TCMB bilanço içinde açık pozisyona düşmüş.
Muhasebe terimiyle “kırmızı bakiye” veriyor. pic.twitter.com/H0yYEiGxOZ— Ibrahim M. Turhan (@ibrahimmturhan2) December 22, 2021
Turhan, Merkez Bankası’nın bilançosundaki 9 milyar dolarlık düşüşün önceden piyasaya döviz swapları ile verilen Türk Lirası’nın 8 Kasım’dan itibaren döviz depoları yoluyla verilmesinden kaynaklı olduğunu hatırlattı.
Merkez Bankası’nın iç varlıklarının bir kaç haftada neredeyse iki katına çıktığını söyleyen Turhan, “Hiç mi düşünmediniz yapğıtınız işi?” diyerek tepki gösterdi.
Türkiye’nin bu düzeylere 1994 ve 2001 yıllarında yaşanan ekonomik kriz dönemlerinde gelindiğini hatırlatan Turhan, “Bu arada, o dönemlerden farklı olarak şimdi Merkez Bankası’nın bir de bilanço dışında taşıdığı,48 milyar USD piyasaya ve 15 milyar USD diğer merkez bankalarına olmak üzere ayrıca bir de 63 milyar USD swap borcu var” uyarısında bulundu.
Son olarak Merkez Bankası’nın iç varlık tablosunu paylaşan Turhan, “11 Kasım’da 230,9 milyar TL olan Merkez Bankası iç varlıkları 21 Aralık’ta 480,4 milyara yükseldi. Hiç mi düşünmediniz yaptığınız işi ???” diyerek ekonomi yönetimine tepki gösterdi.
11 Kasım’da 230,9 milyar TL olan Merkez Bankası iç varlıkları 21 Aralık’ta 480,4 milyara yükseldi.
Hiç mi düşünmediniz yaptığınız işi ??? pic.twitter.com/8FwOI6KtLQ— Ibrahim M. Turhan (@ibrahimmturhan2) December 22, 2021
“MERKEZ BANKASI CAYIR CAYIR PARA BASIYOR”
Twitter takipçilerinden gelen “Bizim de anlayabileceğimiz şekilde açıklar mısınız?” sorusuna Turhan paylaştığı bilgi notunda, “İç varlıklar Merkez Bankası’nın alacaklarını gösterir. Merkez Bankası’nın genelde hazine ve bankalarla ilişkisi olduğundan onlardan alacağı olur. Bu kalem artıyor ise Merkez Bankası cayır cayır para basıyor demektir. Çünkü iç varlıklar TL unsurlardan oluşur. İç varlıkların artması TL miktarının arttığını gösterir” dedi.
