“9 milyar liraya yakın kâr sağlamışlar”
Sefer Levent’in Hürriyet’te “Mahçup şampiyon BOTAŞ” başlığıyla (9 Ağustos 2017) yayımlanan yazısı şöyle:
Hürriyet’in dün duyurduğu vergi şampiyonları listesi güne damgasını vurdu. Ekonomi çevreleri en çok kurumlar vergisi şampiyonunun ismini açıklamamasını ve bu şampiyonun kim olabileceğini tartıştı. Piyasada son dönemdeki ihalelere damgasını vuran büyük grupların yanı sıra bir kamu şirketi olan BOTAŞ’ın adı öne çıktı. Gelin biz de bu mahçup şampiyon kim olabilir biraz iz sürüp bulmaya çalışalım.
Türkiye’de kurumlar vergisinin oranı yüzde 20. Bu durumda öyle bir şirket bulacağız ki 1 milyar 863 milyon lira vergi tahakkuku ile ikinci sırada olan Ziraat Bankası’nı geçmiş olsun. İşimiz hiç kolay değil gibi gözükse de aslında biraz dikkatli iz sürersek ciddi ipuçları ile karşılaşabiliyoruz. Türkiye’deki ihale sistemi göz önüne alınırsa her hangi bir müteahhitlik firmasının ya da bağlı olduğu holdingin o projeler devreye girmeden böyle bir kâr sağlayacağı ciro elde etmesi mümkün değil. Çünkü 3. havalimanı, yollar, köprüler banka kredileri ile inşa edilmiş durumda. Ortada böyle bir borç varken bu şirketlerin böyle bir kar elde etmesi çok zor.
Bilançoda duyurdu
Peki ya BOTAŞ? Bir kamu kuruluşu olan BOTAŞ için çok uzağa gitmeye gerek yoktu. BOTAŞ kurumlar vergisine konu olan 2016 bilançosunu zaten kendi internet sitesinden duyurmuştu. BOTAŞ’ın resmi internet sitesindeki bilanço incelendiğinde mahçup ya da gizli şampiyonun BOTAŞ olduğu net bir şekilde görülüyor. 2015 yılında 541 milyon lira kar elde eden BOTAŞ geçtiğimiz yılı 8.9 milyar liralık kar ile kapatmış. Üstelik bilançosunda 1 milyar 998 milyon lirayı da vergi ve diğer yasal yükümlülüklere karşılık ayırmış. Aradığımız ismini açıklamayan şampiyonun BOTAŞ olduğunu bulduğumuza göre şimdi gelin BOTAŞ’ın neden gizli kaldığını tahmin etmeye çalışalım. Kamu şirketinin yöneticileri çok iyi bir performans göstermişler ve 9 milyar liraya yakın kâr sağlamışlar. Ama bunu duyurmuyorlar. İyi de neden?
Benim biraz sonra yapmaya çalışacağım sadece bir tahmin. BOTAŞ’ın sermayesinin tamamı Başbakanlık Hazine Müsteşarlığı’na ait. BOTAŞ, boru hatları ile petrol taşımacılığının yanı sıra doğal gaz taşımacılığı, dağıtım, ithalat ve ihracat alanlarında faaliyet gösteriyor. Yani BOTAŞ’ın aslında ana işi doğalgaz ve petrol. Her iki ürün de doğrudan vatandaşın cebini ilgilendiriyor. Acaba diyorum, BOTAŞ yetkilileri “Bu kadar kârınız varsa doğalgazda, akaryakıtta indirime gidin” tepkisi gelir diye mi çekindi? BOTAŞ, vergisini, kârını gururla duyurmak yerine bu yüzden mi saklamak mı istedi? Gerçekten bilemiyorum. Bildiğim şu: Gökkubbe altında hiçbir şey gizli kalmıyor. Hele de vergi şampiyonuysanız…
BOTAŞ’ın devam eden projeleri
Yurtiçi
– Tuz Gölü Doğal Gaz Yer Altı Depolama Projesi
– Bozova Bölümü Ham Petrol Boru Hattı Deplasesi Yapım İşi
– Afşin-Elbistan-Divriği Doğal Gaz Boru Hattı Yapım İşi
– İscehisar-Yalvaç Doğal Gaz Boru Hattı Yapım İşi
– Osmancık İskilip Alaca Çekerek Doğal Gaz Boru Hattı Yapım İşi
– Oltu Doğal Gaz Boru Hattı Yapım İşi
– Nurdağı İlçesi Ham Petrol Boru Hattı Deplasesi Yapım İşi
– Şırnak Doğal Gaz Boru Hattı Yapım İşi
– Tanap-Eskişehir Doğal Gaz Bağlantı Hattı Yapım İşi
– Sinop Doğal Gaz Boru Hattı Kalan İşlerinin Tamamlatılması İşi
– Hanak Kompresör İstasyonu Yedek Ünite Kurulumu Yapım İşi
– Sarıkaya Ve Akdağmadeni Doğal Gaz Boru Hattı Yapım İşi
– Gördes Ve Gölhisar İlçeleri Doğal Gaz Boru Hattı Yapım İşi
– Lapseki İlçesi Doğal Gaz Boru Hattı Yapım İşi
– Emirdağ Ve Şuhut-Sandıklı İlçeleri Doğal Gaz Boru Hattı Yapım İşi
– Artvin Faz-1 Doğal Gaz Boru Hattı Yapım İşi
– Artvin Faz-2 Doğal Gaz Boru Hattı Yapım İşi
– Kelkit Doğal Gaz Boru Hattı Yapım İşi
– Hakkari Doğal Gaz Boru Hattı Yapım İşi
Yurtdışı
– Anadolu Geçişli Doğalgaz Boru Hattı Projesi (TANAP)
– Türk Akımı projesi
53 Şampiyon neden saklandı?
Geçen yıl kalame aldığım bir yazıda vergi şampiyonlarının ismini neden saklamış olabileceğine ilişkin tahminleri sıralamıştım. Bu yıl da 27 kurum ve 53 kişi ismini açıklamadığına göre bu tahminleri hatırlatmakta fayda var.
1- Mütevazı görünmek isteyip, kamu oyunda ön plana çıkmaktan çekinenler,
2- Eş, dost ve akrabanın, “borç istemesinden” uzak durmak isteyenler,
3- Dernek, vakıf ve benzeri yerlerin davetiye satışı, bağış gibi aramalarına muhatap olmamak,
4- Hırsızlık, şantaj, terör gibi sevimsiz olaylara muhatap olmaktan kaçınmak,
5- Çalışanlardan gelebilecek zam talebi,
6- Vergi şampiyonluğu sıralamasında bir önceki yıla göre sıra dışı aşağı ya da yukarı yönde hareket edenler. Buna ani zenginleşme ya da fakirleşme de diyebiliriz…
