Türkiye’de krizle birlikte aydan aya işsizler ordusu oluşuyor.
Özellikle tarımda ciddi anlamda sarsıntı yaşanırken 2018 yılı şubat ayında 4 milyon 983 bin çalışan, 2019 şubatta4 milyon 687 bin kişiye geriledi.
Karar yazarı İbrahim Kahvci, “Tarladan 296 bin kişi kopmuş gözüküyor” diyor.
Sanayi sektöründe ise, 28 bini madencilik ve 5 bini de elektrik sektörü olmak üzere toplam 240 bin kişinin işini kaybetmiş durumda olduğunu belirten ekonomist, “Şimdilik işçiler işsiz, ikinci dalgada görüşürüz” yorumunu yapıyor.
Sanayi sektöründe üretim kaybının şubat ayından şubat ayına yüzde 5,0 düzeyinde gerçekleşirken, imalat sanayinde üretim kaybı yüzde 5,4 seviyesinde yaşandığına dikkat çeken Kahveci, inşaat sektöründe ise işlerin epey sorunlu olduğunu vurguluyor.
Öyle ki, sektörde her dört çalışandan 1’i işini kaybetmiş durumda. Geçen yıl aynı ayda 1 milyon 970 bin olan çalışan sayısı, bu yıl şubat ayında 1 milyon 488 bin kişiye geriledi. Bu tablo, inşaatta 481 bin kişinin işini kaybettiğini ortaya koyuyor.
Kahveci, hizmetler sektöründe durumun epey karışık olduğunu belirterek şu verileri paylaşıyor:
“Toplamda çalışan sayısı 205 bin kişi artarak 15 milyon 792 bin kişiye çıkıyor. Büyük krize rağmen hizmetler sektöründe istihdam artışı nerelerde sağlanıyor?
1- Toptan-perakende sektörü, hani tarlada fiyatlar düşerken rafta fiyatları düşmeyen sektör. İşte burada çalışan sayısı 4 bin kişi artıyor.
2- Lojistik sektörü adeta krizi yok sayıyor. 39 bin yeni istihdam ile çalışan sayısı 1 milyon 263 bin kişiye çıkıyor.
3- Finans ve sigorta sektörü ise 36 bin yeni çalışan ile 277 bin kişilik istihdama çıkıyor.
4- Ve asıl nokta… Yani kamu öncülüğünde oluşan sektörler: a- Sağlık 157 bin kişi; b- eğitim 174 bin kişi ve c- kamu yönetimi ve savunma 408 bin kişi işe alıyor.
Kısaca şu şekilde söyleyelim: Hizmetler sektöründe geçen yıla göre 205 bin yeni istihdam artışı görülüyor. Ama bu artışın kat be kat fazlası kamudan gelmektedir. Zaten 2018-I. çeyrek kamu istihdamı ile 2019-I. çeyrek kamu istihdamı da 386 bin kişilik artışı göstermektedir.”
Böylesi bir zararda, kamunun işe almaya devam ettiği tezatlığına dikkat çeken Kahveci, inşaat gibi mavi yakalıların yoğun çalıştığı sektörleri ve işsiz kalanları aktarıyor:
-Okur-yazar olmayan ve lise altı eğitimliler kesiminden 1 milyon 042 bin kişi işini kaybetmiş oldu (%6,6)
-Lise ve meslek liseli 84 bin kişi de işini kaybetti (%1,4) ve işsizler hanesine geçti.
-Lakin yüksek öğretim mezunu kesimde ise 314 bin kişi iş buldu. Yani yüksek öğretim mezunlarında işe girenlerin oranı yüzde 4,8 artış gösterdi.
Mavi yaka-beyaz yaka ayrımının kadın-erkek çalışan sayısında da görüldüğünü söyleyen Kahveci, “Mesela son bir yılda 811 bin kişi işini kaybediyor ama bu sayının 765 bin kişisi erkek. Kadınlarda sadece 47 bin kişi işini
kaybediyor. Erkeklerde iş kaybetme oranı yüzde 3,9 olurken, kadılarda iş kaybetme oranı sadece yüzde 0,5’de kalıyor” ifadesini kullanıyor.
“İşin özeti, şu an sesi fazla çıkmayan ama sesi çıkmadığı için içinde kendini yiyip bitiren mavi yakalılar işsiz kalmış durumda” diyen ekonomist, “Henüz beyaz yakayı kriz vurmamış durumda. O nedenle işsizlik rekoru kırılmasına rağmen fazla ses çıkmıyor. İkinci dalgada görüşürüz” görüşünü dile getiriyor.
