Türkiye’ye özgü başkanlık sistemi, geride kalan üç yılda ekonomiden hukuka kadar her alanda gerilemeye neden oldu. Tek Adam Rejiminin Üç Yılı isimli rapor, sistemden tek kârlı çıkanın AKP’li Cumhurbaşkanı Erdoğan olduğunu gözler önüne serdi.
CHP Adana Milletvekili Burhanettin Bulut, hazırladığı Tek Adam Rejiminin Üç Yılı raporunda, 2018’den bu yana uygulanan Cumhurbaşkanlığı Hükumet Sistemi’nin Türkiye’yi demokrasi ve ekonomide geriye götürdüğünü rakamlarla ortaya koydu.
MİLLİ GELİR 142 MİLYAR DOLAR GERİLEDİ
Rapora göre; Türkiye’nin borç yükü arttı, milli geliri düştü. Merkez Bankası rezervleri eksiye inerken, işsizlik rekor kırdı. Cumhuriyet’ten Erdem Sevgi’nin haberine göre CHP’li Bulut’un “Tek Adam Rejiminin Üç Yılı” raporunda 2018 öncesi üç yılda Türkiye ekonomisinin yıllık ortalama büyüme hızı yüzde 5,8’iken tek adam rejiminde son üç yılın ortalaması yüzde 1,8’e geriledi. Milli gelir, 142 milyar dolar kayba uğradı, 891,8 milyar dolardan 717 milyar dolara düştü.
ENFLASYON REKOR KIRDI
Kişi başına gelir aylık dönemde 10 bin 694 dolardan 8 bin 599 dolara indi. Merkez Bankası, borçlar düşüldükten sonra net 36 milyar dolar rezerve sahipken, tek adam rejiminin ardından eksi 59 milyar dolara düştü. 22 Haziran 2018’de 1 dolar 4,70 lirayken, tek adam rejiminde 8,5 liraya kadar yükseldi, bugün 7,7 lira düzeyinde seyrediyor. 2017 sonunda yüzde 11,9 olan yıllık enflasyon 2018’de yüzde 20,3’e çıktı. Halen yüzde 15,6 düzeyinde. Haziran 2018’de yüzde 8 olan politika faizi tek adam rejiminde yüzde 24’lere kadar çıktı. Faiz bugün yüzde 17 seviyelerinde.
4.3 MİLYON KİŞİ İŞSİZ KALDI
Rapora göre tek adam rejimi öncesinde gerçek işsiz sayısı 6 milyon 864 bin kişi ve gerçek işsizlik oranı yüzde 20,7’ydi. 2020’de rakam 11 milyon 195 bin kişiye yükselirken oran ise yüzde 31,1’e çıktı. Haziran 2018’de 970 milyar lira olan devletin iç ve dış borçları, yüzde 91 artışla ocak 2021’de 1 trilyon 838 milyar liraya çıktı. Halkın Haziran 2018’de bankalara olan borcu 526 milyar lira düzeyindeyken, Şubat 2021’de yüzde 61 artışla 838 milyar lirayı buldu. Açlık sınırı bin 714 TL’den 2 bin 719 liraya yükseldi.
HALK SEFALETTE, SARAY SEFADA
Türkiye, 2017’de Dünya Hukukun Üstünlüğü Endeksi’nde 99’uncu sırada yer alıyordu. 2020’de 107’nci sıraya gerileyerek Nijerya, Mısır Kongo, Kamboçya gibi ülkelerle aynı kategoride yer aldı. 2017’de Dünya Özgürlükler Raporu’nda “kısmen özgür” ülkeler kategorisinde yer alan Türkiye, 2018 ve 2019 ve 2020’de ‘özgür olmayan’ ülkeler kategorisine geriledi. CHP’li Bulut, tek adam rejimi ile ilgili “Tek adam Saray’da sefa sürüyor, bedelini halk ödüyor” dedi.
