Güvenlik kaynaklarına yakın T24 yazarı Tolga Şardan, İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı Ekrem İmamoğlu’nun MOBESE kameraları tarafından izlenmesi tartışmaları üzerinden İstanbul Emniyeti’nin elinde bulunan izlemi sistemi ‘büyük göz’ü anlattı.
Şardan, ‘Yeter ki hedef kişi olmayın… Sistem affetmez! “Büyük göz”ün marifetlerine bir örnek daha vereyim. Takibe alınan bir kişinin sabah evinden çıkarken eşini aldatma niyetinde olup olmadığı bile günümüzde yapay zekâ programları aracılığıyla rahatça tespit ediliyor. Bu, asla bir abartma değil.’ dedi.
Tolga Şardan şunları yazdı:
Peki İmamoğlu’na MOBESE’den nasıl ulaşıldı?
…
MOBESE’nin kuruluşu ve işletmesi sadece İstanbul Emniyeti koordinesinde. Binası, İstanbul Emniyeti’nin Vatan Caddesi’ndeki yerleşkesinde. Ayrıca mobil MOBESE araçları üzerinden kamera bulunmayan bölgelerden de veri sağlamak mümkün.
…
MOBESE’de hem araç plaka tanıma sistemi, hem de kişi yüz tanıma sistemi var. Gelişen teknolojiyle özellikle yapay zekâ programlarıyla güçlendirilen MOBESE’ler hedef kişi ya da aracın sokaktaki her anını kayıt yapma yeteneğine ve kapasitesi sahip.
…
Şimdi gelelim İmamoğlu’nun takip edilmesi meselesine.
İBB Başkanı, Sarıyer’e gitmeden önce son olarak Hasdal’daki AKOM’daydı. Oradan yola çıkıp Sarıyer’deki balıkçıya geçti.
İmamoğlu’nun makam aracının plakası, görevi nedeniyle hem EDS, hem de MOBESE’de kayıtlı. Kayıtın gerekçesi, “belli görevlerde bulunan resmi ya da sivil kişilerin kullandığı araçlara plakaları üzerinden sağlanan trafik muafiyeti” uygulaması.
Örnekten hareketle, İmamoğlu’nun makam aracı kent içinde seyir halindeyken gerek güvenlik, gerekse hızlı yol almayı sağlamak için sisteme kayıtlı. Trafik kurallarına uyulmaması halinde ceza muafiyetine sahip.
…
Belirttiğim gibi, İmamoğlu’nun makam aracı sisteme kayıtlı.
Yapay zekâyla güçlendirilen MOBESE’ye kayıtlı ya da kayıtsız herhangi bir aracın plakası sisteme girildiğinde, tarama yapılan aracın nerden nereye gittiği tüm detaylarıyla ortaya çıkıyor.
Takibe alınan aracın yola çıktığı nokta ile varış noktasının bulunduğu kamera kayıtlarında aracın takibini yapmak birkaç saniyelik iş sadece.
İşte İmamoğlu’nun aracı da bu şekilde son noktada MOBESE kameralarında görüldü.
Plaka üzerinden yapılan taramayla İmamoğlu’nun Sarıyer’de bulunduğu yer, ekran başında görevli memur tarafından saniyeler içinde tespit edildi.
Sonrası malum zaten.
Olayı biraz genişleteyim.
Varsayalım İmamoğlu makam aracıyla değil de şahsi aracı ya da bir yakınına ait aracı kullandı.
Sonuç farketmez!
İmamoğlu’nun içinde bulunduğu aracın plakasının bilinmesi yeter. Bu defa bu plaka sorgulaması yapılarak amaca ulaşılır.
Diyelim, İmamoğlu’nun bindiği aracın plakası bilinmiyor. Ama meraklıları İmamoğlu’nun peşinde.
Bu kez MOBESE dışında başka bir sistem devreye giriyor.
Kişiye ait cep telefonu HTS kayıtları ve sinyalleri inceleniyor. Baz istasyonları üzerinden kestirme yöntemiyle yaklaşık mıntıkaya ulaşılıyor.
Eğer kişi başkasına ait cep telefonu kullanıyorsa, aynı sistemle kişinin yakınları üzerinden yapılan HTS ve sinyaller mercek altına alınıyor. Örtüştürme metoduyla bilinmeyen numara tespit ediliyor ve bu numara üzerinde yapılan teknik incelemeyle sonuca ulaşılıyor!
Bu işlemler saniyeler içinde olmasa da dakikalar içinde elde edilebilen veriler.
Tabii koruma faktörünü unutmamak gerekir.
Bu noktada, giydiği üniformanın hakkını veren, şerefiyle devlete hizmet edenleri kapsam dışında tutarak ifade edeyim.
Ancak koruma personeli üzerinden hedef kişiye ulaşmak da zor değil.
Sonuçta, “büyük göz” istediği anda, istediği hedef kişi hakkında istediği verilere çok kısa zamanda ulaşabiliyor.
Yeter ki hedef kişi olmayın… Sistem affetmez!
“Büyük göz”ün marifetlerine bir örnek daha vereyim.
Takibe alınan bir kişinin sabah evinden çıkarken eşini aldatma niyetinde olup olmadığı bile günümüzde yapay zekâ programları aracılığıyla rahatça tespit ediliyor. Bu, asla bir abartma değil.
…
Suç ve suçluyla mücadele çerçevesinde kullanılması amacıyla geliştirilen teknolojinin, iyi niyeti bir kenara bırakıp siyasi emellerle kullanılması, 2022 Türkiyesi’ne yakışmayan sahneler.
Bugün kötü niyetle kullanılan “Büyük Birader” tarzı teknolojinin, bugünün kullanıcılarını da günü geldiğinde vuracağını akıldan çıkarmamak lazım.
