Tutuklulara şiddet uygulamak için özel bir ekip oluşturulduğunu belirtti.
İnsan Hakları Derneği (İHD) Ankara Şubesi Hapishaneler Komisyonu Çorum L Tipi Cezaevi’nde yaşanan hak ihlallerine dair rapor hazırladı. Özellikle Çankırı ve Siirt Cezevi’nden Çorum’a sevk edilen tutukluların yoğun bir şekilde şiddet gördüğüne dair kendilerine başvuru yapıldığını aktaran komisyon, bunun üzerine bir heyet kurulduğu ve cezaevindeki tutuklularla görüşmeler yapıldığını aktardı.
‘SİZ TERÖRİSTSİNİZ, KURTULUŞUNUZ YOK’
Görüşmeler sonucu hazırlanan raporda tutukluların heyete aktardığı hak ihlalleri şu şekilde yer aldı:
* Çankırı’dan Çorum’a ilk sevk edildiklerinde 3 kişilik yerde 10 kişi tutulmuşlardır.
* 16 Mart’ta yağmur yağıyor olmasına rağmen dışarıda sayım verilmesi istenmiş, itiraz edip yemekhanede sayım verelim dedikleri esnada gardiyanların saldırısına uğramışlardır. Sonrasında havalandırmaya çıkarılıp, havalandırmada tekrar darp edilmişler.
* Havalandırmada küfür, hakaret ve saldırı devam edilip, “Ne Mutlu Türküm” diye bağırmaları istenmiştir, üzerlerine cop ve özel giysiler olan seçilmiş bir grup gardiyan tarafından da ayrıca şiddet uygulanmıştı. Gardiyanlar müdürün yanında mahpusları; “Sizler teröristsiniz, kurtuluşunuz yok” diye tehdit etmişlerdir.
* Masa ve sandalye verilmiyor, yerde yemek yemeye zorlanıyorlar. Havalandırmadaki kameralar yatakhaneyi, yemekhanedeki kameralar ise banyo ve tuvaletleri görüyor.
* Mahpusların bir kısmı 31 Ocak’ta ilk geldiklerinde 1 ay hücrede tutulmuştur.
* Revire her çıktıklarında belli bir yerde ayakkabıları çıkarttırılıyor ve aramalarda taciz edici davranışlara maruz kalıyorlar.
* 16 Mart’ta yapılan saldırılarda belli bir yerde ayakkabıları çıkarttırılıyor ve aramalarda taciz edici davranışlara maruz kalıyorlar.
* Gardiyanların içinden özellikle darp ve şiddet uygulamak için oluşturulmuş bir ekip var. Şiddet gören mahpuslardan birinin boğazının sıkılmasından dolayı hala kanlı balgam geliyor boğazından. Mahpuslardan biri kameralar işliğinde 20 dakika boyunca şiddete maruz kalmıştır.
* Yapılan işkence ve darpların daha başlangıç olduğu ve bunların devamının geleceği yönünde tehditler ediliyor. Görüşmecileri de yıldıracak şekilde muamele yapılıyor, sürekli olarak oyalanıyorlar.
‘ÖZEL GİYSİLİ GARDİYANLARIN MİSYONU NEDİR?’
Heyet, raporunda tespit ve gözlemlere de yer verdi. Raporda, “Cezaevinde insan onuruna yakışmayacak uygulamalar yaşandığı izlenimi edinilmiştir” denildi. Raporda yer alan tespit ve gözlemler şöyle sıralındı:
* Mahpuslar karşı hakaret içeren aşağılayıcı tutumların, tüm yönetime yayarak genel bir tavır olarak sürdürüldüğü, bu saygısız tutumun ziyaretçilere de sürdürüldüğü belirtilmektedir.
* Mahpusların en doğal gereksinimleri verilmemektedir. Özel hayatın gizliliği ile örtüşmeyen hapishanenin her tarafına yerleştirilmiştir.
* Mahpuslardan birinin darp edildiği zaman kırılan serçe parmağı ve yüzük parmağı için kurum doktoru tarafından nasıl bir işlem yapıldığı bilinmemekte.
* Özel giysili olarak bahsedilen gardiyanlar kimlerdir? Sırf “‘Ne mutlu Türküm’ diye bağırmadığım için ağır bir şekilde darp edildim” beyanında bulunan mahpusları bu gardiyanlar mı darp etmişlerdir?”
‘İHLALLERİ DENETLEYECEK BİR MEKANİZMA BULUNMAMAKTA’
Raporda, Çorum L Tipi Cezaevi savcılığı ve cezaevi müdürlerinin, kaynağını uluslararası insan hakları sözleşmeleri ve Anayasa’dan alan yasal düzenlemelere aykırı işlemler ve uygulamalarda bulunduğu belirtildi. Raporda şunlara yer verildi: “Bir bütün olarak bu saptamalar, hapis cezalarının infazında özgürlüğünden yoksun bırakılmanın kendi başına yeterli bir ceza olduğu gerçeğinin göz ardı edildiği ve gerek cezaevinin fiziksel koşulları ve gerekse uygulanan rejimin, çekilmekte olan cezanın şiddetini daha da arttırdığını göstermektedir. Mahpusluğun bu ‘ağırlaştırılmış’ koşullarını etkin biçimde denetleyecek bir mekanizma bulunmamaktadır.”
Son olarak raporda, “İşkence ve Diğer Zalimane, İnsanlık Dışı ya da Onur Kırıcı Muamele ya da Cezanı Önlenmesi Sözleşmesi Seçmeli Protokolü”ne uygun şekilde bağımsız ulusal denetim mekanizmalarının oluşturulması çağrısı yapıldı.
Kaynak: DİHA
