AKP’nin başlattığı Olağanüstü Hal (OHAL) ile cezaevlerinde insanlık dışı muamalelerde zirveye çıkılırken hapse giren çocuk sayısında da zirveye çıkıldığı görüldü.
Cezaevlerindeki çocuk sayısında da ciddi artış var. Adalet Bakanlığı’nın son verilerine göre 2 bin 800 çocuk cezaevinde. Bunlardan 12-18 yaş arasındaki tutuklu bulunan çocukların sayısı bin 778 iken hükümlü bulananların sayısı ise bin 22. Bu rakamlar içinde anneleri ile birlikte cezaevinde kalan çocuklar yer almıyor. Çocuk Alanında Çalışan Avukatlar Ağı’nın (ÇAÇAV) verilerine göre; cezaevinde bulunan çocuklar arasında en fazla ise 15-16 yaş grubu bulunuyor.
’15 TANE ÇOCUK CEZAEVİ DAHA YAPILACAK’
Çocuk Alanında Çalışan Avukatlar Ağı’ndan avukat Hasan Erdoğan, karakolla tanışan çocuk sayısının yılda 100-110 bin civarında olduğunu ifade ederek, yılda cezaevine giren çıkan çocuk sayısının ise 10 bin civarında olduğunu belirtti. Yine cezaevindeki çocuk sayısının artışına paralel olarak cezaevlerinde de artış olduğunu aktaran Erdoğan, son iki yılda Hatay, Kayseri, Tarsus, Diyarbakır illeri olmak üzere çocuk cezaevi sayısının 7’ye çıkarıldığını belirtti. Erdoğan, “Bu cezaevlerine ek olarak da Hatay, Tarsus, Kayseri, Elazığ, Denizli’de 4 tane çocuk ıslahevi açıldı. Bakanlık Türkiye genelinde 15 tane çocuk cezaevi yapılacağını açıkladı” dedi.
‘SON İKİ YILDA YÜZDE 100 ARTIŞ VAR’
Son iki yılda ‘suça sürüklenen çocuk’ ve cezaevi sayısında ciddi artış yaşandığına dikkat çeken Erdoğan, bu artışa neden olan etkenlere dair şunları söyledi: ‘Suça sürüklenen çocuk’ sayısı her yıl yüzde 20-30 oranında artıyor. Ama 2 yıl öncesine göre kıyasladığımızda, şimdi neredeyse yüzde 100 artış var. Bunun suçluluk oranındaki bir patlamadan ziyade, mahkemelerin daha fazla tutuklamaya yönelmesinden kaynaklı bir durum olduğunu düşünüyoruz. Dosya sayısında bir artış var ama önceden daha toleranslıydılar şimdi bu tolerans yok. OHAL’in de etkisi var bu durumda.”
‘YOKSULLUK TEMEL NEDEN’
Çocukların yüzde 85’inin ‘mala karşı suçlardan’ dolayı tutuklandığını ifade eden Erdoğan, bu tabloya ülkenin içinde bulunduğu sosyo-ekonomik durumun neden olduğunu söyledi. Erdoğan, “Toplumsal yapı ve sistemin kendisi, işsizlik, yoksulluk temel nedenler arasında. Türkiye’de mülteci çocuk sayısı çok fazla ve Adalet Bakanlığı verilerine göre; cezaevinde bulunan mülteci çocuk sayısı 148, ama biz rakamların bunun çok daha üzerinde olduğunu düşünüyoruz. Çünkü sahipsiz çocuk sayısı çok fazla” şeklinde konuştu.
ÇOCUK CEZAEVLERİNDE İHLALLER TAVAN YAPTI
2009’dan bu yana 13 çocuğun yaşamını yitirdiği çocuk cezaevlerinde, yaşanan hak ihlallerinin tavan yaptığını belirten Erdoğan şöyle konuştu: “Çocuklar, F Tipi cezaevlerinde 3 kişi kalıyorlar. Çıplak arama, kitap – gazete yasağı, hastaneye sevk edilmeme, paraları olmadığı için; çalışmalarının yasak olmasına rağmen cezaevlerinde iş yurtlarında çalıştırılma, radyo ve televizyon kullanamama, sabun çamaşır gibi ihtiyaçları temin edememe ile hücre cezaları, eğitim hakkından mahrum edilme, kelepçe takılması, zorunlu sevkler. Bir başka sorun da çocuğun yargılaması Mardin’de ama çocuk burada tutuklu. Ya da dosyası burada çocuk Hatay’da gibi. Bu yüzden çocukların aileleri ve avukatları başka şehirlerde olduğu için görüşleri kısıtlanıyor. Bu durum yalnız kalmalarına ve çocukların büyük bir bölümünün psikolojilerinin bozulmasına neden oluyor. SEGBİS dediğimiz sistemle duruşmaları yapılıyor. Bu durum adil yargılanma haklarını ihlal ediyor çünkü büyük çoğunluğunun avukatları yok. Çocukların istismar ve şiddete uğradıklarına dair birçok rapor var.”
[Çocuk Alanında Çalışan Avukatlar Ağı’ndan avukat Hasan Erdoğan]’
BU İLAÇTAN KURTULURSAM İNTİHAR EDECEĞİM’
Çocukların cezaevinde yaşadıkları en temel sorunlar arasında sağlık hakkı olduğunu aktaran Erdoğan, durumu şu örnekle özetliyor: “Çocuk sayısı 350-400 olan Sincan Cezaevi’nde bir tane çocuk gelişim uzmanı var. Yine bu cezaevinde intihara meyilli bir çocuk vardı. Bu durumu müdüre ilettik. Bir gün geldiğimizde çocuk baygın yatıyordu. Ne oldu diye sorduğumuzda, çocuk doktorun kendisine Xanax adlı bir ilaç verdiğini söyledi. Araştırdığımızda bu ilacın bir uzman tarafından verilmesi gerekiyor. Zaten intihara meyilli olan çocuk bize ‘Bu ilaçtan kurtulursam intihar edeceğim. Beni sarhoş ediyor’ dedi.”
‘BAŞKA TEDBİRLER ALINMALI’
Çocuk mahkemelerinin kapatılarak çocukların genel mahkemelere götürüldüğünü belirten Erdoğan, çözüm olarak şunları söyledi: “Biz çocuk cezaevlerini kapatın, çocuk tutuklamalarına son verin, başka tedbirler uygulayın derken tam tersine mahkemeler tutuklamaya ağırlıkla yöneldiler. Bir çocuk suç işledi diye direk cezaevine gönderilmemesi gerekir bunun yerine başka tedbirler alınmalı. Cezaevinde eğer bulunacaksa ki bize göre tutuklanmamalı; çünkü dünyanın başka yerlerinde farklı uygulamalar var. Örneğin; Almanya’da gençlik mahkemeleri var. Hatta Almanya’da çocuklar 21 yaşına kadar cezaevi ile tanışmıyorlar. 15 yaşında telefon çalan bir çocuk 18 yıl ceza alacağını bilmiyor. Yetişkinlerde kanunu bilmemek mazeret sayılmaz; ama çocuklarda bu bir doktor raporu ile tespit edilir. Yaptığı eylem ve sonuçlarından haberdar olduğu yönünde bir rapor bu.”
(Mezopotamya Ajansı)
