Son 5 yıllık dönemde en yüksek fiyat artışının yaşandığı harcama grubu alkollü içecek olurken, ortalamanın üzerinde artış kaydeden gıda enflasyonu giyim grubuyla arayı açtı.
Son 5 yıllık dönemde ortalamanın üzerinde artış kaydeden gıda enflasyonu, giyim grubuyla arayı açtı. Gıdadaki artış yüzde 85 ile ortalama enflasyonun 7 puan üzerinde gerçekleşti. Giyim ve ayakkabı grubunda son 5 yılda kaydedilen artış ise yüzde 52 olarak belirlendi.
Türkiye’de tüketici enflasyonuna (TÜFE) 2014-2019 arası beş yıllık dönemde en yüksek katkı gıda fiyatlarından geldi. Tüketim harcamalarındaki ağırlığı halen yüzde 22,8 seviyesinde bulunan gıda fiyatlarının beş yıllık dönemdeki artışı yüzde 85 olurken, yüzde 7 paya sahip giyim ve ayakkabı grubundaki artış yüzde 61,6 olarak belirlendi.
Dünya gazetesinin TÜİK verilerinden yaptığı hesaplamalara göre, kısa süre önce harcama grupları içindeki ağırlığı yüzde 6,06’ya yükseltilen alkollü içecekler yüzde 135’le fiyatı en fazla artan harcama grubu oldu. Bunu yüzde 116, ile araç satın alımı, yüzde 108 ile sigara grubu ile ev aletleri grubu izledi. Ulaştırma grubundaki artış oranı da yüzde 84 olarak ölçüldü. Böylece, söz konusu gruplardaki beş yıllık artış oranı, yüzde 77,8 olarak belirlenen TÜFE genel endeksindeki artış oranının üzerinde gerçekleşti.
2014-2019 döneminde fiyatı en az artan grup yüzde 22,5 ile haberleşme olurken, elektrik, gaz ve diğer yakıtlar, sağlık, eğitim, ulaştırma ve konaklama hizmetleri ile kira, eğlence-kültür, giyim-ayakkabı gruplarındaki artış oranları ortalama TÜFE artışının altında kaldı.
SARIMSAKTA YÜZDE 278’LİK ARTIŞ YAŞANDI
Gıda fiyatları içinde en yüksek oranlı artış sarımsakta oldu. Yüzde 278,2 oranında artan sarımsağı, yüzde 137,4’le kuru üzüm, yüzde 125,5’le yer fıstığı ve yüzde 117,8’le de dolmalık biber izledi. Portakal, yeşil soğan, zeytinyağı, muz, Antep fıstığı, mandalina, limon, badem içi, mantar, tulum peyniri de fiyatı yüzde 100’ün üzerinde artan gıda ürünleri oldu. Ekmekteki artış ise yüzde 72,2 ile ortalama TÜFE artışının altında kaldı.
EN YÜKSEK FİYAT ARTIŞI KÖPRÜ GEÇİŞİNDE
Ürün ve hizmet gruplarında istisnai ürün ve hizmetler hariç olmak üzere en yüksek fiyat artışı köprü geçiş ücretinde yaşandı. 2014’te 3,4 lira olan köprü geçiş ücreti 2019’da 20,5 liraya yükseldi. Bu artışın, Boğaziçi’ndeki birinci ve ikinci köprüdeki fiyat artışlarına ilave olarak geçiş için mevcutlara göre çok daha yüksek ücret alınan üçüncü köprünün zorunlu kullanıma açılmasından kaynaklandığı tahmin ediliyor.
OKUL KİTAPLARININ FİYATI YÜZDE 319 ARTTI
Birim ve kapsam değişimlerinden kaynaklı artışlar hariç tutulduğunda ise, tüketimde ağırlığı görece yüksek zam şampiyonları listesinin ilk sırasını okul kitaplarının aldığı görülüyor. Okul kitaplarında son beş yıllık artış yüzde 318,6 seviyesinde gerçekleşti. Seçilmiş ürünler itibarıyla uçak biletindeki artış yüzde 294,5, elektrik süpürgesindeki artış yüzde 278,8, mücevher altın yüzde 211 artış gösterdi.
KUR KAYNAKLI ENFLASYON ARAYI AÇTI
Son beş yılda ithalat yoluyla gelen ve ithal girdi kullanımının yüksek olduğu ürünlerde de oldukça yüksek oranlı artış dikkati çekti. Döviz kurunda son beş yılda yaşanan yüksek oranlı artıştan kaynaklı olarak bilgisayar ekipmanlarında yüzde 177, dizel otomobilde yüzde 175, benzinli otomobilde yüzde 170 ve cep telefonu fiyatlarında yüzde 164 oranında artış yaşandı. Tablet bilgisayar fiyatlarındaki artış da yüzde 163 olarak belirlendi.
EN AZ ARTIŞ GİYİM VE HABERLEŞMEDE YAŞANDI
Giyim ve ayakkabı grubu, haberleşme grubunun ardından fiyatı en az artan ürün grubu oldu. Haberleşme grubundaki yüzde 22,5 oranındaki artışı, yüzde 51,6 ile giyim ve ayakkabı grubu oluşturdu. Bu grup içinde ürün bazındaki artış oranları ayakkabıda yüzde 40-44, pantolonda yüzde 32-32, gömlekte de yüzde 27 seviyesinde gerçekleşti.
